K-rail geometrie, wisselgeometrie

Voor K-rails zijn er twee type wissels te onderscheiden. Allereerst zijn er de 'standaard' wissels welke het meest toegepast worden. Daarnaast zijn er ook 'slanke' wissels. Deze zijn langer en zorgen ervoor dat de trein snel en mooi over de wissel kan rijden.

Standaard wissels

Hieronder zullen eerst de standaard wissels worden besproken. In het voorbeeld zijn een aantal toepassingsvoorbeelden gegeven. Ook bij de wissels in combinatie met bochten wordt steeds uitgegaan van de lengte van een 2200 rail (180mm). Het bovenste voorbeeld laat zien dat een recht railstuk 2207 even lang is als een (engels) wissel. Wanneer er drie wissels achter elkaar worden gelegd, dienen naast twee delen 2207 ook nog één deel 2208 en 2204 worden gelegd. In plaats van twee delen 2207 en één deel 2208, 2204 kun je er ook voor kiezen om één 2200, 2206 en 2204 neer te leggen. Dit bespaard één railstuk en de kans op een contactstoornis wordt kleiner. Welke optie ook gekozen wordt, de totale lengte komt neer op 540mm, wat even lang is als drie delen 2200.

Tevens geeft het voorbeeld aan dat wanneer een wissel aftakt, gebruik kan worden gemaakt van de 2232 bocht. Deze zorgt ervoor dat de juiste railafstand wordt gerealiseerd en heeft ook, net als de wissels, de lengte van een 2207.

Tot slot zijn er nog de ongebruikelijkere driewegwissels (2270). Deze kunnen worden toegepast om snel meerdere sporen aan te leggen voor bijvoorbeeld een emplacement. De 2270 heeft dezelfde boogstraal als de standaardwissel en dus geldt ook hiervoor dat na de wissel een 2232 hoort.

Belangrijk bij de wissels is het volgende:
wissel + wissel + 2208 = 2x 2200
wissel + 2207 + 2208 = 2x 2200
wissel + wissel + wissel + 2208 + 2204 = 3x 2200
wissel + 2207 + 2207 + 2208 + 2204 = 3x 2200 of
wissel + 2200 + 2206 + 2204 = 3x 2200

De bochtwissels worden bewust verderop besproken op deze pagina.

Driewegwissel, kruising

Je kunt de wissels zoals in het bovenstaande voorbeeld recht leggen, maar je kan er ook voor kiezen om het spoor na een wissel diagonaal te laten lopen. Op het voorbeeld aan de linkerkant is dit te zien. Door achter de standaard wissel een 2232 te plaatsen, krijgt dit spoor dezelfde hoek als van de afbuigende wissel. Door gebruik te maken van een diagonaal in de baan, lijkt de baan automatisch groter.

Een railstuk wat nog niet behandeld is, is de kruising (2258) De kruising kun je gebruiken in combinatie met vier normale wissels en twee 2208 railstukken. De spoorafstand is afwijkend ten opzichte van de rest.

Het derde voorbeeld geeft twee driewegwissels achter elkaar weer. Hierdoor kun je snel veel opstelsporen realiseren. Mocht je de sporen uiteindelijk weer recht willen laten lopen, dan kun je na de 2207 nog een 2232 plaatsen. Dit zorgt er wel voor dat de afstand tussen deze rails smaller is dan gebruikelijk. Indien je dit hinderlijk vindt, kun je door het toevoegen van de railstuk 2204, 2201 en 2202 dit oplossen.

Slanke wissels

De slanke wissels kun je op twee manieren toepassen. Op het voorbeeld hieronder zijn beide manieren getekend. Zoals te zien is, is bij het bovenste gedeelte de hart op hart afstand van het spoor groter dan in het onderste gedeelte. Hierdoor kun je in het bovenste voorbeeld zowel slanke wissels als ook de standaardwissels gebruiken in één baanvak.

Om de hart op hart afstand te vergroten is er in het tweede voorbeeld tussen de wissel en de bocht een 2293 geplaatst. Hierdoor wordt de gewenste afstand gekregen. Aan de rechterkant van de wissel zijn twee mogelijkheden gegeven hoe weer gekomen kan worden gekomen tot een evenwijdig spoor wat is opgebouwd met 2200 delen. De bovenste optie (2207-2207-2200-2200) verdient de voorkeur vanwege twee redenen. Ten eerste is de kans op contactbreuk kleiner aangezien er één railstuk minder wordt toegepast. De tweede reden is meer van financiële aard; het is voordeliger.

Op het onderste voorbeeld is gebruik gemaakt van een kleinere afstand. Deze is, net als de wissels, realistischer. Ook hiervoor geldt dat er een aantal kleine railstukjes gebruikt moeten worden om goed uit te komen. Evenals in het bovenste plaatje, kunnen de railstukken efficiënter worden ingezet waardoor uiteindelijk minder rails wordt gebruikt. Dit is echter niet uitgetekend.

Standaard en slanke wissels combineren

Je kunt er ook voor kiezen, de standaard wissels te combineren met de slanke wissels. Dit kun je doen door tussen de slanke wissels railstuk 2293 te plaatsen. Het voorbeeld geeft tevens de suggestie hoe met de overige railstukken kan worden omgegaan om weer gelijk uit te komen. Hierbij is overigens geen rekening gehouden met de 'standaard'maat van 180mm (één lengte 2200).

Bochtwissels

Tot slot zijn er nog bochtwissels. Ondanks dat bochtwissels onderdeel uitmaken van de standaardwissels, kunnen deze ook gebruikt worden bij banen met slanke wissels. Hiervoor zijn wel zeer veel kleine railstukken nodig. Het voorbeeld laat beide oplossingen zien. Voor de kleine boogstralen R1 en R2, kan een bochtwissel worden gebruikt door de beide bochten te beginnen met een 2221. Vervolgens wordt op de buitenbocht een bochtwissel gemonteerd waarna een 2231 volgt. Deze is ervoor bedoeld om voldoende afstand te houden. De binnenbocht wordt met de standaard bogen afgemaakt (2221).

Voor R4 en R5 bogen komen een stuk meer kleine delen kijken. Overigens vind ik persoonlijk een bochtwissel in een R4/R5 baan niet nodig. Meestal zijn deze banen ruim opgezet met voldoende ruimte zodat een onrealistische bochtwissel niet hoeft te worden gebruikt.

Mocht je toch besluiten een bochtwissel te plaatsen in de baan, dan dienen de volgende onderdelen gebruikt te worden:
Buitenbaan: 2251 + 2204 + 2203 + bochtwissel + 2204 + 2203 + 2241
Binnenbaan: 2204 + 2203 + bochtwissel + 2204 + 2203 + 2241 + 2241
Tussen de bochtwissels: 2202 + 2208 + 2204